14 – 02 – 2019 Gewaagde keuzes pakken akelig uit voor ongelukkig Ajax

Door: Pieter Zwart

Met een radicale keuze voor de aanval heeft Ajax in de achtste finale van de Champions League Real Madrid tot het uiterste gedreven. Vier tactische elementen uit de 1-2 nederlaag: van de Tadic-truc tot het Dolberg-offensief.

TADIC-TRUC

In de opstellingen van Ajax en Real Madrid zijn drie opvallende wijzigingen te benoemen. Bij de Madrilenen betreft dat het starten van Gareth Bale als rechtsbuiten in plaats van de ijverige Lucas Vázquez en het opvangen van de zieke Raphael Varane door Nacho naast Sergio Ramos in het centrum van de defensie te zetten.

Bij Ajax past trainer Erik ten Hag niet voor het eerst deze Champions League-campagne een tactische variant toe door Dusan Tadic in de punt van de aanval te zetten. ‘Bij balbezit moet hij uit de spits komen. Om twijfel te zaaien als extra middenvelder. Hij is het aanspeelpunt en van hem uit moeten we gaan voetballen’, licht Ten Hag vooraf toe bij Veronica.

In de eerste helft pakt dit precies uit zoals Ten Hag het vooraf heeft uitgedacht. Tadic zwerft voortdurend richting het middenveld en de linkerflank, waar vooral Nacho veel moeite mee heeft. De centrale verdediger twijfelt continu of hij moet doordekken richting de Serviër. Dat geeft Tadic de gelegenheid om uit te groeien tot de smaakmaker van Ajax. Hij komt voor rust tot vier succesvolle dribbels, twee doelpogingen en vijf gecreëerde kansen.

De passes van Dusan Tadic in de eerste helft.
De passes van Dusan Tadic in de eerste helft.

Met zijn zwervende bestaan leidt Tadic twee grote Ajax-kansen in. De eerste is in de 36ste minuut voor Hakim Ziyech. Een kansrijke doelpoging waarin Tadic een sleutelrol speelt door aan de linkerkant van het strafschopgebied op te duiken, verschillende Real-spelers naar zich toe te trekken en op het juiste moment af te spelen op Donny van de Beek. Die speelt in één balcontact door naar Ziyech, waardoor de spelmaker plots oog-in-oog met Thibaut Courtois staat. De Belgische goalie wint dat gevecht.

Aan het begin van de tweede helft is Tadic opnieuw belangrijk als bliksemafleider. Dit keer bij een counter van Ajax. Daarin trekt hij de aandacht van Nacho, waardoor Van de Beek de snelle David Neres in de ruimte achter hem kan wegsteken. Net als Ziyech heeft de Braziliaan echter geen succes in duel met Courtois. 

Tadic zelf is in de 26ste minuut nog dichterbij een doelpunt. Wanneer Lasse Schöne de bal verovert na een inworp van Real Madrid op de eigen helft, heeft de Serviër ineens wat ruimte rond het strafschopgebied. Zijn poging strandt tegen de paal. Vlak voor rust lukt het Tadic net niet om de bal tussen de palen te krijgen na een mooie individuele actie. 

 
De doelpogingen van Dusan Tadic in de eerste helft.
De doelpogingen van Dusan Tadic in de eerste helft.

Als een van de vier beschreven pogingen een doelpunt had opgeleverd, dan was de Tadic-truc beschreven als een briljante tactische zet van Ten Hag. Nu ziet Ajax er door wat pech en goed ingrijpen van Courtois niets van terug op het scorebord. Maar dat neemt niet weg dat de keuze voor Tadic als valse nummer 9 een schot in de roos was. 

HUISWERKGOAL

Als er iets is wat op basis van een analyse van de tegenstander goed in te studeren valt, dan zijn het aanvallende standaardsituaties. Op dat vlak laat Erik ten Hag zich met zijn staf van de beste kant zien, want de afgekeurde openingstreffer van Nicolás Tagliafico in de 37ste minuut legt precies de achilleshiel van Real Madrid bij het verdedigen van corners bloot

Het belangrijkste aspect daarin is dat Real Madrid met Karim Benzema en Sergio Ramos in de zone van het zesmetergebied verdedigt. Voor hen staan steevast vijf mandekkers die de aanvallende koppers van de tegenstander op moeten pakken.

Ajax profiteert daarvan door Van de Beek en Tagliafico loopacties te laten maken naar de eerste paal, waarmee zij hun directe tegenstanders wegtrekken. Tadic zet op zijn beurt een blok voor Sergio Ramos, waardoor die niet de bal kan aanvallen. Gevolg is dat Matthijs de Ligt, waarschijnlijk de beste aanvallende kopper van Ajax, een luchtduel aan kan gaan met Casemiro.

Thibaut Courtois krijgt de kopbal van De Ligt niet klem, waarna Tagliafico de rebound benut. Het is een typische huiswerkgoal, gebaseerd op een goede voorbereiding. Alleen levert dit Ajax niets op, omdat na verschillende herhalingen de VAR tot de conclusie komt dat Tadic uit buitenspelpositie Courtois dusdanig hindert dat de treffer afgekeurd moet worden.

‘We wisten waar we ze konden pakken. Deze variatie hadden we uitgedacht’, bevestigt Ten Hag na afloop tegenover Veronica. ‘Dan is het extra zuur dat die wordt afgekeurd.’

ZIYECH-GOK

Een van de lastigste elementen om als tegenstander te bespelen tegen Real Madrid is de dynamiek op de linkerflank. De opkomende linksachter Sergio Reguilón, de uitzakkende linksmid Toni Kroos, de technisch vaardige linksbuiten Vinícius Júnior en de lepe Karim Benzema werken daar zó goed samen dat een klein misverstand in de afstemming vaak direct afgestraft wordt. 

Hakim Ziyech aan de binnenkant tijdens de opbouw van Real Madrid.
Hakim Ziyech aan de binnenkant tijdens de opbouw van Real Madrid.

Of het tactisch vooraf zo afgestemd is of op het veld ontstaat, valt lastig te zeggen. Maar feit is dat Hakim Ziyech vanaf de eerste minuut bij balbezit van Real Madrid zelden bij Reguilón te vinden is. In plaats daarvan positioneert hij zich wat meer in de binnenkant, in de zone van Sergio Ramos en de uitzakkende Kroos. Dit helpt Ajax om de opbouw van Madrid vroeg te verstoren en het initiatief van de wedstrijd in handen te nemen.

‘Hakim speelde een belangrijke rol in de manier waarop we druk wilden zetten. We probeerden Real Madrid naar een kant te dwingen’, aldus Ten Hag na afloop bij Veronica. ‘Of dat te maken heeft met Kroos? Ja, natuurlijk.’

Dat deze Ziyech-gok ook een nadeel heeft, blijkt voor het eerst in de veertiende minuut. In bovenstaande situatie valt te zien wat het gevolg is van de centrale positionering van Ziyech: Reguilón staat op links vaak vrij. Dat betekent dat Noussair Mazraoui en Schöne om beurten in zijn richting moeten uitstappen. Hier doet Mazraoui dat, waardoor na een knappe actie van Kroos de snelle Vinícius Júnior gelanceerd wordt. Deze situatie straft Real Madrid nog niet af, maar dat is anders in de zestigste minuut. 

Nu valt in bovenstaande situatie te zien dat het Schöne is die uitstapt op Reguilón. De Deense routinier is echter niet op tijd om te voorkomen dat Vinícius Júnior weggestuurd wordt. Op aangeven van de Braziliaan schiet Benzema de openingstreffer binnen.

Zo heeft de rol van Ziyech bij balbezit van Real Madrid twee duidelijke kanten. Aan de ene kant helpt het Ajax om Kroos grotendeels uit de wedstrijd te halen. Aan de andere kant leveren de spaarzame keren dat de bezoekers wél onder de druk uitkomen, direct grote kansen op.

DOLBERG-OFFENSIEF

Hoewel Ajax al behoorlijk aanvallend speelt, durft Erik ten Hag het in de 73ste minuut aan om nog meer risico te gaan nemen. Hij haalt controleur Lasse Schöne naar de kant en brengt met Kasper Dolberg een extra spits binnen de lijnen. Een wijziging van systeem brengt dit niet met zich mee. Van de Beek gaat naast Frenkie de Jong op het middenveld spelen. Tadic is de nieuwe nummer 10 en Dolberg meldt zich in de punt van de aanval.

Net als met de Ziyech-gok is dit een keuze met duidelijke voor- en nadelen. De voordelen komen als eerst aan het licht. Binnen een minuut duikt Dolberg op voor Courtois, na een paar flitsende positiewisselingen en combinaties in de Ajax-voorhoede. Tadic wijkt uit naar rechts, Ziyech en Neres komen naar het centrum. Reguilón blijft achter zijn defensie hangen en uit een steekpass van Neres komt Dolberg plotseling vrij. Het blijkt de aankondiging van de treffer die Ajax vanwege zijn offensieve spel verdient.

Deze treffer begint met het pressingmechanisme met Ziyech naar de binnenkant. Met de ondersteuning van Neres, De Jong en Tadic verovert Tagliafico met een sterke tackle de bal. Tadic neemt de aanval over en stuurt Neres op links weg. Uit diens teruggetrokken voorzet schiet Ziyech, die dankzij zijn positionering een voorsprong heeft op directe tegenstander Reguilón, de 1-1 tegen de touwen.

Het nadeel van de omzetting wordt twaalf minuten later ingewreven door invaller Marco Asensio. Met zoveel offensieve spelers op het veld maakt Ajax zichzelf kwetsbaar in de omschakeling bij balverlies, waar de kwaliteiten van het aanvallende kwartet logischerwijs niet liggen.

In bovenstaande situatie valt te zien dat Ajax in eerste instantie nog goed reageert op het balverlies door direct naar voren te drukken. De opgerukte Mazraoui gaat helemaal door op Reguilón en Van de Beek heeft de tegenwoordigheid van geest om de positie van de rechtsachter over te nemen. De overige spelers doen ook mee aan de pressing.

Het gaat pas fout als Real Madrid zich op basis van individuele klasse onder de druk uitspeelt en rechtsback Daniel Carvajal naar voren sprint. Tagliafico is dan naar binnen gestapt en Neres reageert net te laat om Carvajal nog te achterhalen. Vervolgens is het de pech van Ajax dat het geen verdediger is die tegenover Asensio staat bij de tweede paal, maar middenvelder Van de Beek. Dit zijn de details die ervoor zorgen dat Real Madrid wegloopt met een zege uit de Johan Cruijff Arena: 1-2.

Betekent dit dat Ajax verkeerd gegokt heeft met zijn aanvallende keuzes? Die conclusie zou te kortzichtig zijn. Ajax heeft individueel mindere spelers dan Real Madrid, maar heeft als team de beste kansen gekregen in Amsterdam. Dat die niet benut zijn, valt ongelukkig te noemen. Zoals dat ook geldt voor de afgekeurde cornergoal, die in de groepsfase zonder VAR waarschijnlijk goedgekeurd zou zijn. Zo pakt de gewaagde tactiek op het scorebord verkeerd uit, maar dat betekent niet dat het de verkeerde tactiek was. 

JE LAS ZOJUIST EEN ARTIKEL VAN VI PRO

Van de uitverkoop van de Eredivisie tot de grootste talenten van Europa. PRO maakt een onzichtbare wereld zichtbaar. Duizenden leden gingen je voor.

Ontdek meer Lid worden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *