Frans van Seumeren: ‘De KNVB is een old boys network’

 

Klap na klap incasseert de Eredivisie. Van trotse nummer 8 vol kroonjuwelen tot teleurstellende nummer 14 met plastic velden. Waar gaat het heen met onze hoogste competitie? VI trekt door de skyboxen op zoek naar antwoorden en oplossingen. In aflevering 10 bezoeken we FC Utrecht-eigenaar Frans van Seumeren (68). ‘Het grote gevaar is dat we allemaal satellietclubs worden.’

Barcelona eert Johan Cruijff met een standbeeld, in Heerenveen is Abe Lenstra vereeuwigd en in Rotterdam staat een bronzen Coen Moulijn. Maar een stadionplein met als eyecatcher een borstbeeld van de clubeigenaar, dat zie je niet vaak. Het is bijna net zo zeldzaam als de kunststof Michael Jackson die jarenlang stond geposteerd voor het stadion van Fulham. Frans van Seumeren lijkt er zelf ook nog niet helemaal aan gewend als we hem langs zijn eigen buste op de hoofdingang zien afkoersen. ‘Een fantastisch gebaar van de supporters, maar ik voel me wel een beetje bezwaard’, schampert hij. ‘Het is echt te veel eer.’ Het was een cadeau voor zijn tienjarige jubileum. In 2008 kocht de Quote 500-supporter de club. ‘Als ze mij maar niet voor de Dom ophangen’, stond een paar weken later boven zijn eerste VI-interview. Wat dat betreft is de populaire clubbaas glansrijk geslaagd in zijn missie. Hij haalt zijn schouders op. ‘Ten opzichte van andere, vaak buitenlandse eigenaren ben ik een jongen uit de stad. Ik spreek de taal van de supporter een beetje. Dat scheelt.’

Alleen daarom al zijn interviews met Van Seumeren altijd iets om je op te verheugen. Onafhankelijke denkers die gespeend van skybox-jargon de bedrijfstak analyseren zijn aan het uitsterven. ‘In ons voetbal ontbreekt de wil om te ondernemen en innoveren’, gaat hij op de roltrap naar boven direct maar van start. ‘Er zijn te veel mensen die op de winkel passen.’ Vier etages hoger schenkt de besnorde transportmiljonair water in bierglazen en ploft hij neer in de enige zithoek van zijn door barkrukken gedomineerde skybox annex huiskamerkroeg. Op een flip-over staat nog de voetbalpool van de verloren slotwedstrijd in de nacompetitie tegen Vitesse. Van Seumeren dacht dat het 3-0 zou worden en baalt nog steeds. ‘Ja natuurlijk. We hadden ze kunnen hebben. Maar goed. Wat breder analyserend zit ik hier best met een goed gevoel hoor. Het waren tien jaren met ups en downs. Het doel was de subtop. Dat is de laatste drie jaar gehaald. We hebben drie keer Europees gespeeld. Financieel zijn we gezond geworden. We gaan dit jaar dikke winst schrijven. Voor het eerst. De schuldenlast is afgenomen en het publiek is toegenomen. Overall ben ik niet ontevreden.’

LANGE ADEM

Tien jaar geleden kwam hij als buitenstaander het betaalde voetbal binnen. We zijn benieuwd naar het beeld dat de zakenman heeft gekregen van de bedrijfstak. ‘Nou, ik heb me enorm vergist. Veel fouten gemaakt ook. Ik dacht binnen twee, drie jaar de aanval te openen op de topvijf. Een bedrijfje met een omzet van twintig miljoen neerzetten moest toch wel lukken. Dat is enorm tegengevallen. Binnen de kortste keren ben je zes, zeven, acht miljoen kwijt. Het is moeilijker dan ik had verwacht. De jeugdopleiding was niet op orde, er heerste geen topsportklimaat en de financiële huishouding leek nergens op. Onder die omstandigheden ging ik spelers kopen en hogere salarissen betalen. Dat ging helemaal verkeerd. Langzaam ben ik wat wijzer geworden en me gaan realiseren dat je een lange adem moet hebben.’

Vooral de enorme vluchtigheid viel hem tegen. ’In het bedrijfsleven heb ik altijd vechtmachines gebouwd met loyaliteit als succesfactor. Maar in het voetbal creëer je geen loyaliteit. Het verloop van spelers, trainers en stafleden is gigantisch. Net als je denkt met een goede groep een volgende stap te gaan zetten, vallen de pionnen opeens weer weg. En kun je weer opnieuw beginnen. Met dat totale gebrek aan loyaliteit in het voetbal heb ik de meeste moeite gehad. En nog steeds.’

Zijn belangrijkste zetten? Het vastleggen van Jordy Zuidam (2013) en Erik ten Hag (2015) stelt hij resoluut. ‘Zuidam beschouw ik als mijn rechterhand. Een man met visie. Iemand die een structuur kan neerzetten. Tussen ons heeft het van meet af aan ontzettend goed geklikt. Met Erik ook. Hij gaf een extra push. De driehoek Jordy-Erik-Frans heeft de club een boost gegeven. Maar ja. Toen vertrok Erik alweer. Hij heeft altijd wel gezegd dat hij een stap wilde maken als de mogelijkheid zou komen. Dus no hard feelings. Maar jammer vond ik het wel. Juist Erik had het altijd over een proces waarmee FC Utrecht bezig was. Plotseling was hij weg. Iedereen in het voetbal is kennelijk een passant, zelfs Erik. Aan die vluchtigheid kan ik maar moeilijk aan wennen. Maar ik heb het moeten accepteren.’

Met interesse volgt hij Ten Hags verrichtingen in Amsterdam. ‘Ik hoop dat hij het gaat redden. Ajax is toch een ietsje andere club dan FC Utrecht. Hier was het schakelen met Jordy en Frans en verder niemand. Dus wat dat betreft wens ik hem veel succes.’

Van Seumeren lijkt zijn interviews op te bouwen indachtig zijn zware transportschepen die de zee op varen. Eerst rustig de haven uit navigerend, maar eenmaal op stoom nauwelijks nog te stoppen. ‘Weet je waar ik me ook enorm over verbaas in deze wereld? De invloed van zaakwaarnemers. De macht die zij hebben over spelers is ongekend. Ik heb vaak gedacht: Hoe is het toch mogelijk dat een intelligente knul zich laat begeleiden door iemand die nog niet tot tien kan tellen? De eisen die ze stellen en de beloningen die ze vragen, staan in geen enkele verhouding tot het werk dat ze moeten doen. Het lijkt steeds erger te worden.’

Wat denkt hij als spelersmakelaar Mino Raiola vijftig miljoen verdient aan een transfer van Paul Pogba? ‘Absurd natuurlijk. Als club hoef je daar niet zo extreem in mee. Bij Utrecht hebben we het redelijk in de hand. Dat zie je ook wel aan de gegevens van de KNVB. Ajax gaf vorig jaar rond de tien miljoen uit, wij drie ton. Wij zetten in op een goed contact met de spelers. Het karakter vinden wij essentieel. Ze moeten graag voor FC Utrecht willen voetballen. Voordeel is nu dat we een paar goede jaren hebben gehad. Daardoor hebben we al Simon Gustafson, Joris van Overeem, Othmane Boussaid en Leon Guware, een Duitse jeugdinternational, kunnen vastleggen. Zonder dat je daarvoor heel gekke toeren hoeft uit te halen met zaakwaarnemers.’

ZWAGER

Van Seumeren maakte in al die jaren slechts één topspeler mee zonder manager. ‘Sébastien Haller. Zijn zwager keek gewoon de contracten na. Haller was alleen geïnteresseerd in zijn sportieve carrière. Hij kon naar een stuk of vijf Engelse clubs, voor salarissen van twee tot drie miljoen. In China kon hij zelfs zeven miljoen verdienen en wij zeventien. Maar hij ging gewoon niet! Hoe vaak maak je dat nou nog mee? Voor een aanzienlijk lager bedrag ging hij naar Eintracht Frankfurt. Zijn kieskeurigheid heeft ons veel geld gekost, maar eerlijk gezegd heb ik alleen maar waardering voor iemand die zonder makelaar puur voor de opbouw van zijn loopbaan kiest. Daar kunnen veel spelers een voorbeeld aan nemen.’

‘In China kon Sébastien Haller zeven miljoen verdienen en wij zeventien. Maar hij ging gewoon niet’

Heeft hij in die tien jaar eigenlijk weleens overwogen te stoppen? ‘Eén keer. Toen er weer ellende was met spreekkoren. Ik was er helemaal klaar mee en schaamde me verschrikkelijk.’ Over stoppen gesproken. In 2008 voorspelde hij dat hij na tien jaar zou afzwaaien. ‘Maar ik vind het nog veel te leuk.’ Doel was om anno 2018 in de subtop te staan. Anders had hij naar eigen zeggen gefaald. ‘Vijf, vier, vijf’, somt hij trots op. De eindstanden van de laatste drie seizoenen. ‘Het is waargemaakt.’ En nu? ‘Nu gaan we verder. Hier moet het niet stoppen. Volgend jaar hebben we weer best een aardig elftal. Met de nieuwe jongens en het geraamte Janssen, Van der Maarel en Van de Streek staat er al een behoorlijke mix. Ook qua mentaliteit. Onze ambitie is om nog een stapje hoger te komen.’

De budgetten van AZ en Vitesse zijn echter aanmerkelijk hoger. ‘Met Excelsior zijn wij een van de weinige clubs die al langere tijd beter presteren dan de begroting. We mikken op aanhaken bij AZ. Vitesse moeten we met ons stabielere beleid kunnen hebben. Daar zal het altijd onrustig blijven, om de doodeenvoudige reden dat ze daar altijd weer nieuwe spelers van Chelsea moeten inpassen. De Russische invloed zal daar gaan toenemen. AZ is een ander verhaal natuurlijk. Die zijn een stap verder. Maar dat is wel waar we naartoe willen. Het jeugdcomplex gaan we daarom ook upgraden. Daar gaat een hoop geld in.’

FRUSTRATIE

Van Seumeren neemt een slok Spa uit zijn Amstel-vaasje en schakelt dan naar de volgende versnelling. ’Wat ik graag even wil aankaarten nu we het over jeugd hebben: de topdrie heeft twaalf spelertjes van onze Onder-11 benaderd. Twaalf! Vijf jongetjes zijn we daardoor kwijtgeraakt. We hebben de hoogste graad van opleiden. We investeren er veel geld in. Maar ouders laten zich gek maken door de topclubs. Die jongens moeten vervolgens wisselen van school en sociale omgeving. Dat is niet alleen een klacht van ons, maar van veel clubs. Een groot probleem in ons voetbal en voor mij een enorme frustratie.’ Van Seumeren schudt zijn hoofd. ‘In deze regio zit enorm veel talent. Bij Oranje Onder-17 dat Europees kampioen werd, spelen drie Utrechters. Twee van hen zitten alweer bij Ajax. Er zou een gentlemen’s agreement moeten komen, om te garanderen dat clubs bereid blijven te investeren in jeugd. Ik zou zeggen: Geen spelers tot zestien jaar weghalen. We hebben dat ooit al eens bij de KNVB gelanceerd, maar dat is nooit wat geworden.’

Ouders laten zich gek maken door de topclubs’

Goh. Een plan dat sneuvelt in de vergaderkamers. Dat verwacht je niet in ons betaalde voetbal. Of worden we nu te cynisch? ‘Nee hoor! De KNVB was en is geen sterke organisatie. Ik vind Eric Gudde een fantastische kerel. Maar ik vraag me af of er nu een nieuwe KNVB komt. Ze moeten dienstverlenend zijn naar de voetbalbranche. Dat waren ze totaal niet. En dat zijn ze nu nog steeds niet. We hebben dat zelf maar weer ervaren met Samuel Armenteros.’

FC Utrecht wilde de voormalige topscorer van Heracles in de winter huren. Hij maakte vorige zomer een weinig succesvolle overstap van Almelo naar het Italiaanse Benevento. Omdat Armenteros helemaal aan het begin van het seizoen al een helft had meegedaan met Jong Heracles, zou Utrecht zijn derde club in een jaar worden. Verboden volgens de KNVB die de transfer blokkeerde. ‘Voor mij was het toen wel duidelijk: er verandert niks bij de KNVB. Armenteros had een helftje meegedaan met Jong Heracles. Waar gáát het over? De KNVB durfde zelf weer niet te beslissen en ging het navragen bij de FIFA. Maar nota bene de FIFA zei: “Zoek het zelf maar uit, onze zegen heb je”. Maar ja. Dan bepalen juristen dus het beleid bij de KNVB. Zoals het altijd is geweest. Dan zie je hoe log de bond is. Er is totaal geen lef om door te halen. We vinden allemaal dat het niveau in Nederland omhoog moet. Armenteros had het jaar ervoor negentien keer gescoord voor Heracles en leek me een aanwinst voor de Eredivisie. Nu hebben we hem naar Amerika gestuurd, waar hij volgens dezelfde FIFA-regeltjes doodleuk wél mag spelen. Sterker nog, zelf hadden we bij FC Utrecht een jongen van Manchester United, Matthew Willock. Had al meegespeeld met het tweede van United en na een paar wedstrijden bij ons stuurden we hem terug. Wat denk je? United verhuurde hem direct door naar een derde club in Schotland, waar hij van harte welkom was. Er kraaide geen haan naar. Maar in Nederland slagen we er weer in een regeltje te vinden op basis waarvan we iets kunnen verbieden. We zijn overgeleverd aan een paar juristen die de reglementen uit hun hoofd hebben geleerd. Daarmee gaan we de oorlog niet winnen.’

KUNSTGRAS

Een klein voorbeeldje dat volgens Van Seumeren symptomatisch is voor de angst om van koers te veranderen. ‘Weet je waar ik ook helemaal niks van snap? Die discussies over gras. Waarom zouden clubs die kunstgras hebben, gecompenseerd moeten worden als ze natuurgras nemen? Jarenlang hebben ze geprofiteerd van een groot financieel voordeel. Het is de wereld op zijn kop. Ze kopen wel spelers van drie of vier ton, maar voor gras is geen geld. Hier heb ik jarenlange discussies gehad met Wilco van Schaik (ex-directeur, red.). Hij begon ook over kunstgras. Scheelde veel geld. Maar voor mij onbespreekbaar. Met kunstgras heb ik er helemaal geen lol meer in. Gebeurt niet. Punt. Als straf moet ik nu de clubs gaan betalen die wel kunstgras hebben genomen? De KNVB had allang moeten zeggen: Gras is verplicht. Einde discussie. Ik snap niet wat daar zo moeilijk aan is.’

De KNVB had allang moeten zeggen: Gras is verplicht. Einde discussie. Ik snap niet wat daar zo moeilijk aan is’

Van Seumeren ligt nu op volle snelheid. Als we de term veranderagenda opwerpen, volgt er een wegwerpgebaar. ‘Het is natuurlijk heel dom geweest van de KNVB en de Eredivisie om alles op een hoop te gooien. Kunstgras, opleidingen, tv-geld, voetbalpiramide, inkrimping. Ze wilden alles regelen in een grote deal. Dat gaat toch niet? Voor mij is dat echt ongelofelijk.’ Aanleiding was de mislukte kunstgras-bespreking in het najaar van 2017. ‘Dus we worden het niet eens over één bepaald thema en zeggen dan als oplossing: Laten we over zes onderwerpen tegelijk gaan praten. Ga nou eerst eens kijken of je het over één onderwerp eens kan worden.’ Twee weken geleden bleek op de jaarlijkse lente-vergadering van de KNVB dat de clubs na zeven maanden vergaderen vrijwel met lege handen stonden. ‘Niet zo verrassend natuurlijk, want voor elk besluit binnen de Eredivisie is een vijfzesde meerderheid nodig.’ Pas recent werd besloten de stemverhouding voor de verander-agenda eenmalig te gaan versoepelen. ‘Die had je als eerste moeten aanpassen. Anders weet je bij voorbaat dat het plan in de soep loopt. Dat ze dat niet hebben begrepen, nou… Sorry, maar daar snap ik echt he-le-maal niks van. Kansloos!’

Aan voetbalpotentie ontbreekt het niet volgens Van Seumeren. Daar kwam hij wel achter op zijn fietstocht naar Sint-Petersburg. ‘Nederland is echt uniek. Ik ben ook nog naar Athene gewandeld en op het fietsje gestapt naar de Noordkaap. Nergens zie je zoveel veldjes en voetbalcomplexen als hier. We krijgen weleens gasten uit Rusland. Als ik die meeneem naar vv De Meern, vallen ze bijna om. En dan zijn er in Nederland honderden vv De Meerns. Waarom is Oranje Onder-17 Europees kampioen geworden? Dat is te danken aan onze infrastructuur die verreweg de beste is in de hele wereld.’

De clubeigenaar stelt dat in het opleidingstraject ‘ergens kortsluiting ontstaat’ waardoor talenten in de leeftijd tussen 17 en 21 jaar massaal wegtrekken. ‘Dat is grotendeels een geldprobleem. Er moet meer worden verdiend. We zouden kunnen kijken naar een competitie met België, Schotland en een paar Scandinavische ploegen. Dan gaan de tv-inkomsten omhoog en als gevolg daarvan zal het niveau stijgen. Het kan. De wereld wordt steeds kleiner. Reizen is geen probleem meer. Met het verkeer in Nederland doe je er soms langer over om ergens te komen dan wanneer je even naar Stockholm vliegt. Begrijp me goed: voor mij persoonlijk hoeft het niet. Ik vind het zo ook hartstikke leuk. Alleen vind ik niet dat je serieus kan nastreven het niveau te verhogen zonder dit soort opties te verkennen. Als je met het clubvoetbal echt een veel hoger niveau ambieert, moet je wel zo groot durven denken.’

Zonder een internationale krachtenbundeling voorziet Van Seumeren een totale overname door grote investeringsgroepen. ’Het grote gevaar is dat wij allemaal satellietclubs worden. Vitesse en NAC zijn in feite etalages van Chelsea en Manchester City. Die trend gaat door. We zijn bij Utrecht ook al een paar keer benaderd. Ik wil het niet. Want zelf word je dan niet gemotiveerd om nog op te leiden. Je gaat geen waarde meer creëren. Voor het Nederlandse voetbal is het gewoon hartstikke slecht. Ik denk dat er meer City Groups gaan ontstaan. Dat is een evolutie die niet valt te stoppen zolang het grote geld naar de grootste clubs blijft gaan. Het wordt ook aangejaagd door een slechte controle. Het is niet wenselijk dat een eigenaar meerdere clubs bezit. Maar dat is allang verwaterd door allerlei creatieve constructies. Fondsen kopen spelers, zetten talenten weg en zien wel. Als we niet uitkijken wordt het wereldvoetbal binnenkort beheerst door een paar grote spelers. De Eredivisie is economisch kwetsbaar en een makkelijke prooi.’

CHARLATANS

In 2008 was Van Seumeren na Dirk Scheringa pas de tweede clubeigenaar. Inmiddels zag hij Russen, een Chinees en een Turk opduiken. ‘Dat is een tendens. Daarom vond ik ook dat FC Utrecht niet afhankelijk moest blijven van mij. Gelukkig heb ik een paar Utrecht-fans gevonden die bereid zijn geweest om twintig procent te kopen. De opbrengsten zijn weer in de club gestoken. Zo is er meer draagvlak ontstaan. Dat gebeurt bij meer clubs. Zonder die steun had ons voetbal er nog droeviger uitgezien. Als club moet je niet tegen private investeerders zijn. Alleen: je moet niet in handen vallen van charlatans. In de voetbalwereld is die kans best groot. Zeker internationaal gezien is het toch een schimmige wereld waaraan weinig eisen worden gesteld. Ik heb een bedrijf in Rusland gehad. De Nederlandse correcte structuur bestaat daar niet. Ga maar eens uitzoeken welk bedrijf van wie is en waar het geld vandaan komt. Succes.’

De Bundesliga vindt de entree van types als Wang (ADO Den Haag) en Korotaev (Roda JC) onwenselijk en besloot daarom onlangs de 50+1-regel in stand te houden, om zo eigenaren bij voorbaat te weren. De Engelsen zitten helemaal aan de andere kant van het spectrum, daar is juist iedereen welkom. Nederland zit er tussenin. Al jaren wordt beweerd dat er scherpere controles komen, maar in de praktijk blijkt daar niks van. ‘Ze weten bij de KNVB niet wat ze ermee aan moeten. Ze hebben het proces niet zien aankomen. Anders hadden ze misschien wel meteen het Duitse model genomen. Nederlanders stappen niet gauw in voetbalclubs. Die zijn te zuinig op hun centen. Daardoor zullen vooral de buitenlandse fondsen hier voet aan de grond krijgen met alle vraagtekens van dien. Het Duitse model had daarom goed gepast bij onze cultuur.’ Was hij er zelf ingestapt als hij maximaal 49 procent had kunnen kopen? ‘Nee. Want in tien jaar heb ik wel geleerd dat ik direct aan de bal moet zijn. Anders vliegen de miljoenen je tas uit.’

Samengevat ontbreekt het op veel gebieden aan een duidelijke richting. Waarom zijn er in deze bedrijfstak eigenlijk zo weinig visionairs actief? ‘In de zakenwereld heb je oude-mannen-circuitjes die onderling de commissariaten verdelen. Bij de KNVB is dat niet anders. Er komen geen jonge gasten met goede, nieuwe denkbeelden. Elke creativiteit en veranderingsdrang ontbreekt. De KNVB is een old boys network. Niks ten nadele van Eric Gudde of Jan Smit, prima mensen, maar het is natuurlijk wel allemaal incrowd. Je merkt gewoon dat het doorbroken moet worden. Daar moeten jonge, energieke mensen komen met een zeer goede opleiding. Types die structureel de boel op zijn kop kunnen zetten. Nogmaals. De KNVB-mensen zijn echt verschrikkelijk aardig en werken met de beste bedoelingen. Maar als ik eerlijk ben, dan heeft ons voetbal behoefte aan iets anders. Er moet eens een frisse wind komen daar.’

Van Seumeren vist een verfrommeld briefje uit zijn achterzak. ‘Even checken. Jeugdspelers, kunstgras, satellietclubs, Armenteros. Ja. Alles is behandeld.’ We nemen afscheid. Van Seumeren pakt de lift naar beneden en passeert de schuifdeuren aan het Herculesplein. Hij keurt zijn buste geen blik waardig.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *