De visie van Martin Jol: ‘Als jonge speler ben je in Nederland de pineut’

Trainen we in wel hard genoeg? Volgens Martin Jol (62), ervaringsdeskundige in de Premier League en de Bundesliga, is dat niet altijd het geval. ‘Er is zelfs een hele generatie jonge spelers die nauwelijks specifiek wordt getraind.’

Tijdens het VI-congres ‘Trainen we nog wel hard genoeg in Nederland’ was een van de speerpunten dat we betere trainers moeten opleiden. Vooral u had daar een mening over.

‘Mijn belangrijkste punt was dat we niet meer trainer/coaches opleiden die daadwerkelijk de oefenstof krijgen aangereikt om spelers beter te maken. Daarom refereerde ik aan mijn eigen tijd met leermeesters als Foppe de Haan. In die dagen kreeg je gewoon de opdracht: Je hebt een groep van 21 man, ga in deze organisatie het verdedigend of aanvallend koppen oefenen en gebruik de volgende methode. Intensieve of extensieve interval. Dan moest je aan de bak. Ik had in die tijd boekjes met oefenstof van het blad De Oefenmeester, Siem Plooijer en ik verzamelden ook allemaal oefenstof uit van die Oost-Duitse boekjes. Toen was je dus nog echt een oefenmeester. Je werd geleerd die spelers op het trainingsveld beter te maken met oefeningen. Schieten, aannemen, koppen, passeren… Al die onderdelen kwamen aan bod. Dat trainen op de details was een belangrijk kenmerk. En om dat te kunnen, had je ook trainers nodig die verstand hadden van die details.’

‘Welke trainer leert nog in de opleiding hoe hij een een-twee moet spelen en trainen?’

Dat heeft plaatsgemaakt voor de Zeister Visie van zeven-tegen-zeven, negen-tegen-negen en elf-tegen-elf?

‘Wat is er fout gegaan in de wedstrijd? Formuleer het probleem en verwerk dat in een team-tactische training. Heel nuttig, maar tegelijkertijd heeft het de aandacht voor de details verdrongen. Welke trainer leert in de opleiding nog hoe hij een een-twee moet spelen en trainen? Daar zijn misschien wel vier verschillende vormen voor. Weet je nog hoe Dinamo Kiev vroeger speelde onder Lobanovski? Een-twee-combinaties over het hele veld. Dacht je dat zoiets toeval was? Nee, daar hadden ze gewoon maanden achter elkaar op getraind. Combinaties, met een derde man, doorbewegen… Wij praten er nog wel over, maar we trainen er niet meer op! Waarom denk je dat we bijna geen goede koppers meer hebben in het Nederlandse voetbal? Omdat we daar niet meer specifiek op trainen! Ik vind dat een voetballer die een specifieke eigenschap of kwaliteit heeft al een goede is. Een speler met een specifieke beweging is een goede speler. Als hij er twee heeft, is hij een topspeler. Ik heb gasten meegemaakt van wie je echt niet wist of ze links- of rechtsbenig waren. Nee, dat bedoel ik niet positief.’

De Eredivisie is de jongste competitie van de wereld. Op de Jupiler League na… Zijn we doorgeslagen?

‘Waarom zeggen wij dat het met jong moet, terwijl we met oud de meeste successen hebben gehaald? Ga maar na: de WK’s van 1974, 1978 en 2010, het EK van 1988. Dat waren allemaal ervaren ploegen. Maar het winnen van de Champions League in 1995 heeft roet in het eten gegooid. Hoewel die ploeg ook spelers als Blind, Rijkaard en de broertjes De Boer had, zaten daar ook talenten als Davids, Seedorf en Kluivert in. Toen was Nederland ineens het beloofde land van de jeugdopleiding. Na het succes van 1995 kwamen ze zelfs uit Japan kijken naar de jeugdopleiding in Amsterdam. Bij Ajax wisten ze hoe het moest. Wij waren toen ineens de uitvinders, die wisten hoe je de jeugd moest opleiden en er vervolgens ook succes mee hadden op het hoogste niveau. Maar als Johan Cruijff kwam kijken hoe het eraan toe ging bij de jeugdopleiding van Ajax, liep hij hoofdschuddend weg en zei hij in De Telegraaf dat er niets van deugde. Terwijl ze in Japan trots riepen dat ze in Amsterdam waren geweest en hadden gezien hoe het moest.’

Hoe moet je dat dan uitleggen?

‘Niet is wat het lijkt in het voetbal. Was die jeugdopleiding nu wel of niet goed? Maar in die tijd hadden we tenminste nog wel een leidraad. Dat was in de jaren zeventig Rinus Michels en de Hollandse School. Later werd dat Louis van Gaal. Cruijff hadden we voor de details. Die drie bepaalden welke kant we op moesten gaan. Tegenwoordig is dat weg. Niemand weet het meer. We zetten wel mensen bij elkaar die allemaal hun mening geven, maar niemand luistert nog naar elkaar. Op het moment dat dan iemand als Hans van Breukelen een rapport maakt, wordt hij tot op de grond afgebroken. Terwijl hij gewoon een topkeeper was. Europees kampioen met Oranje, Europa Cup I gewonnen met PSV, daar in de raad van commissarissen gezeten… Dat is allemaal niets waard als een of andere opiniemaker besluit dat Van Breukelen een nitwit is. Dan is ineens dat rapport Winnaars van Morgen ook niets meer waard.’

‘Het winnen van de Champions League in 1995 heeft roet in het eten gegooid’

U had zelf geen aandeel in dat rapport.

‘Het is tot stand gekomen nadat er eerst een forum was georganiseerd over de staat van het Nederlandse voetbal. Ze hadden op die dag de hele Nederlandse voetbalwereld uitgenodigd en hebben daar een discussie opgezet over hoe we de boot hebben gemist ten opzichte van het buitenland. Met specifiek het Engelse en Duitse voetbal als voorbeeld. Dan vind ik het gek dat iedereen mag meepraten, maar dat degene die als enige als voetballer én als trainer in beide landen heeft gewerkt, niet wordt uitgenodigd.’

Bij HSV was u heel succesvol, terwijl er geen Nederlandse coach is die meer wedstrijden dan u heeft gecoacht in de Premier League.

‘Dus dan zou het logisch zijn dat je je licht gaat opsteken bij de mensen die de ervaring hebben. En die er ook nog een mening over hebben. Maar je ziet wel vaker dat zoiets niet gebeurt. In Nederland moet je in de juiste groep zitten. Cruijff zei dan wel dat voetballers er onderling altijd uitkomen, maar dat is helemaal niet waar. Ze vechten elkaar de tent uit! Voetballers onderling… Ik ben een echte Cruijff-adept, maar als Johan langskwam, dan knipoogde Piet Keizer: Laat hem maar lullen. Danny Blind zei tegen me: “Cruijff komt iedere keer langs en zegt dat er niets van deugt. Maar hij zegt nooit wat er precies mis is als je hem daarnaar vraagt”.’

RECORDHOUDER IN TOPCOMPETITIE

Martin Jol is de Nederlandse coach met de meeste ervaring in de Premier League. Als manager van Tottenham Hotspur en Fulham leidde hij in totaal 259 officiële wedstrijden in de meest prestigieuze competitie van de wereld. Het is een aantal dat waarschijnlijk geen enkele Nederlander nog zal verbeteren.


Nederlandse coaches in de Premier League

  Naam Clubs Officiële duels
1. Martin Jol Tottenham Hotspur (146), Fulham (113) 259
2. Ronald Koeman Southampton (91), Everton (58) 149
3. Ruud Gullit Chelsea (69), Newcastle United (44) 113
4. Louis van Gaal Manchester United 103
5. Guus Hiddink Chelsea 22
6. Dick Advocaat Sunderland 19
7. René Meulensteen Fulham 17
8. Frank de Boer Crystal Palace 5

Klopt dat?

‘Ik begrijp heel goed wat Danny daarmee bedoelde. Cruijff had het altijd over een heleboel details, maar dat was natuurlijk niet echt een visie. Maar tegelijkertijd was ik het wel eens met al die details. Ik zal een voorbeeld geven. Cruijff zei: “Je moet die back niet als eerste de bal geven”. Klopt! Deed ik ook. Ze mogen wel een bal krijgen, maar alleen als ze hoog staan. Dan zijn ze namelijk halve buitenspelers. Maar als je ze als eerste in de opbouw de bal geeft, dan zijn ze gelimiteerd in hun opties. Dan zul je zien dat de tegenstander je daar onder druk zet.’

‘Wat Cruijff bijvoorbeeld níét zei: er is in het buitenland een trend gaande van 4-4-2 waarbij ze je centrum vastzetten en je dus gedwongen bent de back aan te spelen. Ik loste dat vaak op door een back diep weg te laten lopen, waardoor je in de opbouw drie man achterin had. Of ik liet mijn centrale middenvelder inzakken tussen de twee centrale verdedigers, terwijl beide backs hoog gingen staan. Ik verzon wel wat! Je moest wel, want als je niets deed, was je gedwongen de lange bal te spelen en werd je dus de wil opgelegd door de tegenstander. Het heeft heel lang geduurd voordat men in Nederland daar ook op inspeelde. Hier hadden we natuurlijk heel lang een situatie dat je 4-3-3 moest spelen. Daar mocht je niet van afwijken. Zoiets vermoordt de persoonlijkheid. Nederland is daardoor in een 4-3-3 blijven steken.’

‘Ik ben een echte Cruijff-adept, maar als Johan langskwam, dan knipoogde Piet Keizer: Laat hem maar lullen’

Dat is toch nog steeds de beste veldbezetting?

‘Dat bewijst Manchester City. Als je heel goede spelers hebt, dan is dat een prima veldbezetting. Het is geen toeval dat Pep Guardiola daarvoor kiest. Bij Tottenham Hotspur zie je nu ook dat Mauricio Pochettino teruggrijpt naar 3-4-3 of 4-2-3-1. Maar tegelijkertijd zie je wat anders in het topvoetbal. Het is veel flexibeler geworden in de uitvoering. De laatste tien jaar is echt gebleken dat een topcoach flexibel moet zijn.’

‘Pochettino speelde uit tegen Real Madrid in een 5-3-1-1. Defensief heel stabiel met Llorente die steeds op de nummer 6 van Real moest teruglopen. Het werd 1-1, maar die wedstrijd hadden ze moeten winnen. En daarna speelden ze thuis Real zelfs helemaal van de mat. En ze deden dat daarna ook tegen Manchester United en Juventus. En in die laatste wedstrijden in een 4-2-3-1-formatie. Ongekend, welke ploeg kan dat? Maar heel flexibel, met Eriksen die van rechts naar binnen komt en niet te verdedigen is voor de linksback van de tegenstander. Zo hebben ze altijd een tactisch voordeel op de tegenstander op het middenveld. Wat heeft die Eriksen zich ontwikkeld tot een topspeler! Tottenham is de ploeg van de toekomst. Met steeds een blok van vijf man achter de bal, ook als ze aanvallen. Ze hebben alleen nog steeds geen prijs gepakt. Hun probleem is toch dat wanneer Kane of Eriksen rust krijgt, je dat dat meteen terugziet in het resultaat.’

Moet je als coach deskundig zijn op het gebied van alle systemen?

‘Dat is je plicht! Ik zeg niet dat je met je ploeg alle systemen moet kunnen spelen, maar het is wel zo dat je alle systemen kunt tegenkomen. Daarom moet je van iedere veldbezetting de voor- en nadelen kennen. Als Antonio Conte bij Juventus enorm veel succes heeft met een 5-3-2-formatie, dan ga ik dat bestuderen. Wat doet hij precies? Drie man achterin, twee backs die de flank bespelen en Pogba als linkshalf. Vervolgens gaat Conte naar Chelsea en hij verloochent zijn eigen spelopvatting. Chelsea was een 4-3-3-ploeg en Conte borduurt daarop voort. Zonder succes! Conte had eruit gemoeten na die eerste weken als hij van Arsenal had verloren. Wat gebeurt er? Hij begint die wedstrijd met 4-3-3, wijzigt dat in de rust en het gaat beter. Het gekke is dat hij niet wijzigde naar zijn eigen vertrouwde 3-5-2, hij speelde 3-4-3. Ik had zelf zoiets van: Kent hij dat systeem eigenlijk wel? Het antwoord is nee. Conte ontwikkelde zich gewoon als coach. Je ziet inmiddels dat hij van die 3-4-3 vaak overschakelt naar een 3-5-2. Die extra middenvelder geeft toch wat meer zekerheid.’

‘Als een of andere opiniemaker besluit dat Van Breukelen een nitwit is. Dan is ineens dat rapport Winnaars van Morgen ook niets meer waard’

En hij heeft mensen die het verschil maken.

‘Toen wel. Dit seizoen ligt het anders. Ze hebben met Eden Hazard een topspeler die het verschil kan maken, maar ze hebben geen Diego Costa meer. Ik heb al eerder gezegd dat het vertrek van Costa zich zou wreken. Conte heeft zich ongetwijfeld continu aan hem geërgerd en dacht dat hij Lukaku achter de hand had, maar Costa was wel de man die Chelsea kampioen maakte.’

Ze hebben nu toch Álvaro Morata?

‘En die kan scoren, maar Costa was de man die steeds de 1-0 maakte. Kijk maar na, dat doet Morata niet. Costa is ongelooflijk. Die maakt met iedereen oorlog, zelfs met zijn trainer, maar daarna maakt hij gewoon wel de 1-0 voor je. Dat deed hij negen van de tien keer. Als je dat in huis hebt, dan heb je alle ingrediënten.’

Maakt dat van Conte een slechte trainer?

‘Je hebt zes topclubs in Engeland, maar slechts eentje wordt kampioen. Dan komt al snel het oordeel dat die overige vijf coaches hebben gefaald. Als je niet wint, moet je weg.’

‘Tegenwoordig wordt de jeugd gepamperd, beschermd. En als ze een misstap begaan, worden ze weggestuurd’

Waarom heeft Ronald Koeman het niet gered bij Everton?

‘Koeman heeft het vorig seizoen heel goed gedaan door op de omschakeling te spelen. Dat lag echt niet alleen aan Lukaku, maar ook aan de spelers die gingen lopen en erbij kwamen. Dit seizoen werd Koeman als coach plotseling in een andere rol gedwongen. Opeens zeiden mensen: “We hebben geld om te investeren en omdat jij het weet, mag jij het uitgeven”. Probleem was dat de spelers die Koeman haalde niet meer bij de stijl pasten. Als je naast Klaassen ook Rooney haalt, heb je twee man voor de as. Opmerkelijk als je ook nog een Engelse international als Barkley hebt. Als daar Sigurdssson ook nog bij komt… Dan heb je vier nummers 10!’

‘En Koeman gokte op de komst van Giroud, maar toen dat niet doorging, was er geen alternatief. Daar is hij tegenaan gelopen! Omdat hij al die aankopen wilde laten spelen, kreeg je soms wedstrijden waarin Klaassen op de rechterflank liep en Rooney of Sigurdsson op links. Ronald wilde in dezelfde stijl spelen als een seizoen eerder, maar het was plotseling heel statisch geworden met al die 10’en. Bij Spurs spelen ze bijvoorbeeld ook met twee 10’en, maar daar is het er helemaal ingebakken en die ploeg heeft heel veel snelheid. Kane haal je echt niet meer terug als je die lanceert, Alli is misschien wel een van de beste diepgaande middenvelders van Europa.’

In Engeland is een coach vooral ook een manager die het aankoopbeleid bepaalt. Daar kan hij ook op worden afgerekend

‘In mijn eerste seizoen bij Fulham haalde ik 52 punten. In mijn tweede seizoen werden met Dembélé en Dempsey twee sterkhouders verkocht. De miljoenen die dat opleverde, werden echter niet meer geïnvesteerd. De eigenaar deed de club in de verkoop en de nieuwe eigenaar wilde ook nog niet investeren. We haalden met hangen en wurgen nog 43 punten, maar het probleem was dat mijn ploeg steeds ouder werd en er geen geld was om te verjongen. In zo’n situatie is het gevaar dat je spelers haalt voor de kwantiteit. Niet vanuit de gedachte: Zo speel ik en daar hoort deze kwaliteit bij. Ik ben bang dat je die lijn naar Nederland kunt doortrekken.‘

Hoe bedoelt u?

‘We hebben hier ook niet meer de middelen om de spelers te kopen die je nodig hebt. Wat gebeurt er? We zetten in op kwantiteit. Kijk maar naar het aankoopbeleid van de clubs. Al die linksbenige rechtsbuitens en rechtsbenige linksbuitens. We halen ze vaak uit het buitenland, maar in hoeverre sluit het aan op een visie? De nummer 9, de centrumspits, was vroeger altijd cruciaal in onze Nederlandse voetbalvisie. Die moest scoren! Daarom moesten die links- en rechtsbuiten ballen terugtrekken vanaf de achterlijn. Maar hoe kan die spits nog scoren als hij geen teruggetrokken voorzetten meer krijgt?’

‘Ik zie veel wedstrijden en kom weleens bij RKC Waalwijk. Daar is Voskamp een spits die altijd en overal scoort. Bij elke lage voorzet vanaf de zijkant zit hij erbij. Nu zeggen ze: Hij scoort niet meer, hij is matig. Ja, vind je het gek? Hij krijgt die voorzetten niet meer. Bij ADO Den Haag wordt Johnson gevoed door de voorzetten van Becker en hij maakt dus wel doelpunten. En als ik Kane zie spelen, dan stel ik ook vast dat die van de zijkanten wordt gevoed en dus scoort. Waarom denk je dat al die Ajax-spitsen zoals Huntelaar en Dolberg niet meer op de topscorerslijsten staan? Vroeger hoefde een spits van Ajax alleen maar naar de eerste paal te lopen en hij kreeg ze op een presenteerblaadje. Dat is niet meer.’

‘Vroeger hoefde een spits van Ajax alleen maar naar de eerste paal te lopen en hij kreeg ze op een presenteerblaadje. Dat is niet meer’

U speelde met Luis Suárez op rechts.

‘En niet op links! Omdat ik daar met Urby Emanuelson een linkspoot wilde hebben die de voorzet kon geven. In mijn ploegen wil ik bij de voorste drie altijd een scorende spits, een valse spits die ook scoort en een voorbereider. Dat is mijn visie. En wat is de beste veldbezetting op het middenveld? Daar wil ik bijvoorbeeld een balveroveraar hebben die ook kan voetballen, een pendelaar die een pass kan geven en een nummer 10 met scorend vermogen die wat dieper speelt en ook nog een steekpass heeft. Het gaat erom dat je een middenveld hebt met verschillende types die elkaar aanvullen.’

Het succesvolle middenveld van Feyenoord in 1970.

‘Wim Jansen was daar de meest verdedigende speler die daarnaast heel goed kon voetballen. Franz Hasil die met zijn loopvermogen zowel verdedigde als aanviel en beslissende dingen deed. En Willem van Hanegem als nummer 10. Er zullen mensen zijn die zeggen dat zoiets verleden tijd is, maar wat doet Pep Guardiola dan? Fernandinho, De Bruyne en David Silva of Gündogan… Het werkt nog steeds! Dat maakt Guardiola ook zo groot als trainer. Er wordt altijd geroepen dat het makkelijk is omdat City al het geld in de wereld heeft. Maar kijk nu gewoon naar de spelers met wie ze het doen. Gündogan: er was toch geen topclub als Chelsea, Real Madrid of Barcelona opgekomen om die te halen? De Bruyne vinden we nu allemaal de beste van de wereld, maar hij kwijnde weg bij Chelsea en moest uit armoede naar Wolfsburg. Leroy Sané vinden we nu allemaal top, maar het was echt niet zo dat Real Madrid voor hem op de stoep stond. Vier maanden geleden vonden ze Raheem Sterling nog een blinde hardloper in Engeland! Maar hij is zó extreem snel dat hij achter de defensie kan komen.’

‘Het is de visie van Pep. Maar die visie hebben we niet meer in Nederland. Kijk naar een spits als Sergio Agüero. Die maakt tien sprints in drie minuten. Daarom is hij niet te houden. Dat deed Ruud van Nistelrooy vroeger ook, maar zo’n aanvaller leiden wij toch niet meer op? Komen en gaan, gaan en komen in de Cruijff-visie: je ziet het niet meer. Welke coach zegt nog tegen een jeugdspeler: Als je de bal wil hebben, moet je vertrekken en in de bal komen? Als je daar vroeger tegen voetbalde, zei je tegen elkaar: Dat is een goede speler.’

Die visie missen we in Nederland.

‘Daarom moeten we in Nederland weer een visie ontwikkelen. Wat is het voetbal dat bij ons past, hoe moeten we onze ploegen inrichten? Aan welke eigenschappen moeten onze toekomstige spelers voldoen? Fysiek, mentaal en qua inzicht en balvaardigheid. Dan moet je dus ook weten wat voor voetbal je wil spelen! Wanneer en hoe val je aan en verdedig je? Als je dat eenmaal hebt bepaald, weet je namelijk ook over welke eigenschappen de toekomstige trainers moeten beschikken. En dan kun je ook bepalen hoe je ze zal opleiden.’

Nederland heeft veel ervaren topcoaches in huis. Kunnen die daarin een rol spelen?

‘Als íéts is gebleken in de afgelopen jaren, dan is het dat een goede coach in de Nederlandse Eredivisie nog geen succesvolle coach is in het buitenland. Peter Bosz en Frank de Boer zijn daar wel achter gekomen. Tegelijkertijd heeft Ronald Koeman wél laten zien dat hij zich kan aanpassen. Daarom is hij voor mij ook de ideale coach voor Oranje. Ik ben ook wel benieuwd hoe Phillip Cocu het zou doen in het buitenland. Hij speelde met PSV 5-3-2 tegen Atlético Madrid en had daar succes mee.’

‘Je zou zelfs heel zwart-wit kunnen stellen dat al onze topvoetballers zijn geboren en niet opgeleid’

Het nieuwe toverwoord is innovatie.

‘Innovatie is niet meer dan meegaan met je tijd. Bij Spurs hebben ze twintig man in de medische staf. Die doen niet alleen blessurepreventie en behandeling, maar ook de fysieke begeleiding na de wedstrijd. Bij Fulham hadden ze een staf van dertig man. Die zaten daar al voordat ik er kwam. Als je ergens binnenkomt, luister je naar die mensen. Je krijgt kennis aangereikt en daar leer je van. In Nederland hebben ze een houding van: Ze komen naar ons toe, want wij hebben de beste visie. Die hebben we in Zeist ontwikkeld. Maar als je daar nu kritisch naar kijkt… Waar komt die vandaan? Die komt namelijk niet van ons succesvoetbal. Je zou zelfs heel zwart-wit kunnen stellen dat al onze topvoetballers zijn geboren en niet opgeleid. En degenen die niet als topvoetballer zijn geboren maar dat uiteindelijk werden, hebben zich ook op straat ontwikkeld. Dáár hebben ze een ongelooflijke mentale ontwikkeling doorgemaakt. Hoe denk je dat Jan Wouters is gevormd tussen die oude gasten van FC Utrecht? Of Arnold Mühren als jonge speler tussen die Ajacieden?’

Die kregen er alleen maar van langs?

‘Denk je dat die routiniers in de kleedkamer tegen mij als aanstormend talent zeiden: Lekker geslapen, jongen? Nee joh, je was een bedreiging! Je moest je eerst bewijzen als jonge voetballer. In die tijd had je allemaal elftallen die werden geregeerd door oude gasten met routine. Er was een cultuur waarin jonkies voortdurend op de proef werden gesteld. Dan had je een training met tweetallen waarbij ze de bal in het midden neerlegden. Dan moest je sprinten om als eerste bij die bal te zijn en daarna de actie te maken. Ik heb het meegemaakt dat zo’n routinier dan tegen me zei: “Als je het waagt om eerder te zijn, dan schop ik je knieschijven eruit”. Dan had je de keus als zeventienjarige jongen: hem als eerste laten komen of de consequentie aanvaarden? Het eerste was geen optie, dus dat werd vechten, want je kreeg echt een doodschop.’

‘Dat zou tegenwoordig nooit meer kunnen. Dan kan die routinier bij de leiding komen en wordt hij ontslagen. Tegenwoordig wordt de jeugd gepamperd, beschermd. En als ze een misstap begaan, worden ze weggestuurd. Wat denk je dat er bij Ajax allemaal niet is weggestuurd uit de jeugd? Elia, Lens, Amrabat… Maakte niet uit, want ze hadden er toch genoeg. Dat gebeurde in onze tijd niet. Dan moest je gaan zitten met de manager en praatte je erover. Dan liep ik met Lex Schoenmaker na zo’n matpartij weer terug naar de kleedkamer. Dat zouden ze nu niet toestaan. Dan loopt er altijd iemand mee uit angst dat je weer gaat vechten. Maar dan hield je je uit respect koest. Je moest maar mentaal sterk zijn.’

‘Hoe word je zo sterk als Virgil van Dijk? In ieder geval niet door zo te trainen als we in Nederland doen!’

Bij PSV werd laatst gezegd dat uit metingen bleek dat ze net zo goed en hard trainen als in het buitenland. Toch komen we fysiek tekort.

‘Natuurlijk zijn die buitenlandse competities veel fysieker. Dat is al vele jaren zo! Toen ik coach was van HSV en wij speelden in de Europa League tegen NEC, had Mario Been het al over “de jongens tegen de mannen”. Terwijl wij een normale Bundesliga-club waren. Alleen speelde NEC toen al met een jonge ploeg, terwijl wij gewoon een volwassen team hadden met ervaren profs. Dat verschil zit ’m dus in de kwaliteit, opvoeding en leeftijd. Dat was vroeger echt niet zo. Ik weet nog goed dat je toen als jonge speler helemaal niet aan de bak kwam bij een club als PSV. Dat was veel moeilijker. Tommie van der Leegte, Robert Fuchs, Björn van der Doelen; die zaten allemaal op de bank.’

‘Internationals als Wilfred Bouma en Giovanni van Bronckhorst moesten in hun jonge jaren ook worden verhuurd aan kleinere clubs. Je moest als club de structuur aanpassen om te zorgen dat de jonge talenten niet verloren gingen. Die talenten moesten spelen, dus de clubs gingen ze verhuren. In Engeland met al die topploegen is het als jonge speler ook verschrikkelijk moeilijk om aan de bak te komen. Harry Kane is nu een fenomeen, maar die werd door Spurs verhuurd aan Leyton Orient, Millwall en Norwich City. En op dat niveau scoorde hij nauwelijks! Tottenham neemt hem terug en omdat Tim Sherwood in die periode een buitenlandse spits had die niet voldeed (Roberto Soldado, red.) gaf hij Kane maar een kans. Dan moet je natuurlijk wel zo goed zijn dat je die kans pakt, maar zelfs Kane kwam als jong talent niet aan bod.’

Hebben wij wel voldoende oog voor fysieke en mentale kwaliteiten?

‘Misschien is het zelfs zo dat we die kwaliteiten onvoldoende ontwikkelen. Virgil van Dijk is nu de man van 75 miljoen. Hij is fysiek ijzersterk, snel en wendbaar, onverslaanbaar in de lucht en wat ze ook wel mooi meegenomen vinden in Engeland: hij heeft geen ruzie met de bal. Allemaal kwaliteiten die van hem op dat niveau een topverdediger maken. Maar volgens mij stonden de topclubs in Nederland niet in de rij om hem in te lijven. Hij is op dit moment zelfs nog geen arrivé in het Nederlands elftal. Dat is dus ook de bottleneck! Hoe word je zo sterk als Virgil van Dijk zodat je een topverdediger bent? In ieder geval niet door zo te trainen als we in Nederland doen! Van Jaap Stam werd in het verleden door Nederlandse opiniemakers ook geroepen dat hij een domme draver was toen hij nog bij Cambuur en Zwolle speelde. Maar die had de onwrikbare mentaliteit om geen duel te verliezen en was keihard. Alleen riepen we in Nederland pas dat hij de beste verdediger aller tijden was toen hij bij Manchester United en Lazio speelde. Stam kreeg ook pas de erkenning toen hij in het buitenland voetbalde.’

Daar hebben ze dus wél oog en waardering voor die kwaliteiten.

‘Plus dat je een topcompetitie als de Premier League niet zomaar binnenkomt. Als jij van buiten de EU komt, dan moet je de laatste twee jaar heel veel interlands hebben gespeeld om zelfs maar toegelaten te worden. Dus komen er overwegend fysiek volgroeide en rijpe internationals binnen. En als ze niet sterk zijn, dan zijn ze bloedsnel zoals Sadio Mané. Kijk naar die benen die Agüero heeft gekregen van al die topwedstrijden.’

‘We moeten in Nederland weer een visie ontwikkelen. Wat is het voetbal dat bij ons past, hoe moeten we onze ploegen inrichten?’

Het zit ’m dus niet in de training?

‘Er word wel beter en harder getraind, maar niet vaker. In de absolute top kan dat helemaal niet. Je speelt in Engeland op zaterdag, dinsdag, vrijdag, maandag, zaterdag… Dat gaat continu door. Met HSV speelde ik 62 duels in een seizoen. Dan kun je helemaal niet meer prikkelen op die training. Alleen maar herstellen. Die piekmomenten waar die voetballers zo sterk van worden, zijn die topwedstrijden. Maar dat is de situatie op topniveau, dus dat pleit heel veel Nederlandse clubs niet vrij.’

‘Er zijn in Nederland heel veel ploegen die maar één keer in de week een wedstrijd en dus wel degelijk veel meer en harder kunnen trainen. Ik vind dat het nauwelijks gebeurt. Er is zelfs een hele generatie jonge spelers die nauwelijks specifiek wordt getraind. Dan heb ik het over jonge gasten die nog niet goed genoeg zijn voor een eerste elftal en op maandag in het tweede spelen. Als jonge speler ben je dan gewoon de pineut. Omdat de praktijk leert dat heel veel van die voetballers niet genoeg trainen. Door de verschillende wedstrijdprogramma’s krijgen ze net als de rest van de selectie vaak vrij op momenten dat ze eigenlijk zouden kunnen trainen. Die extra training hebben ze juist nodig.’

Hoe los je dat op?

‘Door trainingschema’s te maken voor die spelers. Die jongens zitten op een leeftijd dat ze nog een ontzettende vooruitgang kunnen boeken, maar ze maken de minste uren van alle profs in een selectie. Het enige dat het vergt, is een goede planning en daarnaast het besef en de inzet bij de clubs om te investeren in die spelers.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *